Kattenstaart onkruid is giftig, maar welke plant je precies bedoelt maakt een groot verschil. De naam “kattenstaart” wordt in Nederland gebruikt voor verschillende planten. De meest bekende zijn gewone kattenstaart (ook wel paarse kattenstaart of Lythrum salicaria) en heermoes (ook wel paardenstaart of Equisetum). Heermoes wordt soms verward met kattenstaart en is zeker giftig bij inname, zowel voor mensen als voor dieren.
Als je onkruid in je tuin tegenkomt met lange, puntige uitlopers die op een staart lijken, is het verstandig om goed te controleren om welke plant het gaat voor je er mee omgaat of er dieren in de buurt laat. Hieronder lees je wat je moet weten over de giftigheid van deze planten.
Welke plant heet kattenstaart onkruid?
De naam “kattenstaart” beschrijft de vorm van de bloeiwijze: een lange, pluizige of puntige aar die op een staart lijkt. In tuinen en langs slootkanten kom je twee planten tegen die zo worden genoemd.
- Gewone kattenstaart (Lythrum salicaria): een roze-paarse bloemplant die groeit op natte plekken zoals slootkanten en vijverranden. Wordt ook wel grote kattenstaart of wederik genoemd.
- Heermoes of paardenstaart (Equisetum arvense): een oeroude plant zonder bloemen, met holle stengels en kleine zijtakjes. Groeit op vochtige plekken en in tuinen als hardnekkig onkruid.
Heermoes is de plant die het vaakst wordt bedoeld als mensen vragen of kattenstaart onkruid giftig is. Deze plant is moeilijk te verwijderen en komt steeds terug door diep wortelende uitlopers.
Is kattenstaart onkruid giftig voor mensen?
Heermoes bevat stoffen die giftig zijn bij inname. Het gaat onder andere om het enzym thiaminase, dat vitamine B1 afbreekt in het lichaam. Bij grote hoeveelheden kan dit leiden tot vitaminetekort en vergiftigingsverschijnselen. Aanraken van de plant is over het algemeen niet gevaarlijk, maar je wast daarna je handen beter schoon.
Gewone kattenstaart (Lythrum salicaria) wordt in de volkstuinbouw soms gebruikt voor thee of als medicinale plant, maar het is niet verstandig om onbekende planten uit de tuin zomaar te eten. Bij twijfel over welke plant je voor je hebt, kun je contact opnemen met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) via het RIVM.
Kattenstaart onkruid giftig voor dieren en kippen
Voor dieren is heermoes zeker giftig bij inname, ook voor kippen, paarden en andere landbouwdieren. Kippen die toegang hebben tot een stuk grond waar heermoes groeit, kunnen er ziek van worden als ze de plant opeten. Symptomen bij dieren zijn onder andere sufheid, gewichtsverlies en coördinatieproblemen.
Paarden zijn extra gevoelig. Wanneer heermoes in hooi terechtkomt en wordt gevoerd, kan dit ernstige vergiftiging veroorzaken. Zorg er dus voor dat dit onkruid niet groeit op percelen of plaatsen waar dieren foerageren.
Wat doe je met heermoes in de tuin?
Heermoes volledig verwijderen is lastig omdat de wortels tot wel een meter diep kunnen gaan. Toch zijn er praktische stappen die helpen om de plant terug te dringen:
- Verwijder bovengrondse delen regelmatig, zodat de plant geen energie kan aanmaken via fotosynthese.
- Verbeter de bodemstructuur en drainage, want heermoes houdt van vochtige, compacte grond.
- Leg een dik laag mulch of hoveniersdoek neer om nieuwe uitlopers te remmen.
- Zet afgesneden stengels in een emmer water en laat ze een week weken. Het geweekte water kun je daarna als plantenvoeding gebruiken, want heermoes is rijk aan kiezelzuur en mineralen. Giet het afgietsel nooit rechtstreeks op planten zonder verdunnen.
Gebruik van chemische middelen in een moestuin of dierenverblijf wordt afgeraden vanwege de risico’s voor mensen en dieren.
Korte samenvatting: kattenstaart onkruid, en dan vooral heermoes, is giftig bij inname voor zowel mensen als dieren. Aanraken is doorgaans niet gevaarlijk, maar zorg dat kippen, paarden en andere dieren er niet bij kunnen. Bij twijfel over een plant in je tuin of bij klachten na inname, neem je contact op met een arts of dierenarts.
