Onkruid met een gele bloem en een lange stengel is in de meeste tuinen en langs wegen hoogstwaarschijnlijk paardenbloem, jacobskruiskruid, klein kruiskruid, gewone melkdistel of akkerkool. Dit zijn de meest voorkomende soorten die precies aan die omschrijving voldoen. Hieronder zie je snel welke plant bij jouw situatie past en hoe je ze uit elkaar houdt.
De meest voorkomende soorten: onkruid met gele bloem en lange stengel
Er zijn een handvol soorten die je als eerste in gedachten moet houden. Ze lijken op elkaar, maar hebben duidelijke verschillen in bladvorm, hoogte en groeiplek.
- Paardenbloem (Taraxacum officinale): ronde gele bloem, holle stengel van 5 tot 30 cm, melkachtig sap als je de stengel breekt, ingesneden bladeren in een rozet op de grond. Na de bloei komt de bekende witte pluizige zaadbol.
- Jacobskruiskruid (Jacobaea vulgaris): stengel tot wel 120 cm hoog, kleine gele bloemen in vlakke trossen bovenaan, bladeren diep ingesneden. Giftig voor paarden en vee. Groeit veel op droge, schrale grond en bermen.
- Klein kruiskruid (Senecio vulgaris): lijkt op jacobskruiskruid maar blijft kleiner (tot 45 cm), bloemetjes hebben vrijwel geen gele lintbloemen, meer een groenig-geel buisje. Groeit het hele jaar in moestuinen en bloembedden.
- Gewone melkdistel (Sonchus oleraceus): stengel tot 100 cm, gele bloemen die lijken op kleine paardenbloemen, bladeren zijn wat zachter en omsluiten de stengel. Geeft ook melksap bij breken.
- Akkerkool (Crepis capillaris): dunne vertakte stengels tot 60 cm, kleine gele bloemen bovenaan. Bladeren aan de basis, hoger op de stengel kleiner wordend. Lijkt op een kleine paardenbloem maar heeft veel meer bloemen per plant.
- Wouw of wilde reseda (Reseda lutea): stengel tot 75 cm, kleine geelgroene bloemen in lange aren. Bladeren smal en soms wat ingesneden. Groeit op kalkrijke, droge bodems en bouwterreinen.
Hoe herken je onkruid gele bloem lange stengel snel?
Kijk eerst naar de hoogte van de stengel. Is de plant korter dan 30 cm en groeit de bloem op een enkelvoudige holle steel boven een bladrozet op de grond? Dan is het vrijwel zeker een paardenbloem. Staat de plant hoger dan 60 cm met meerdere bloemen in een tros of pluim bovenaan? Dan wijs je eerder naar jacobskruiskruid of melkdistel.
Breek de stengel voorzichtig door. Komt er wit melkachtig sap uit? Dan ben je met een paardenbloem, melkdistel of akkerkool bezig. Geen melksap? Dan is het eerder kruiskruid of wouw. Let ook op de bladeren: diepe insnijdingen wijzen op kruiskruidsoorten, zachte lob-achtige bladeren die de stengel omvatten op melkdistel.
Waar groeien deze planten?
Paardenbloem duikt overal op: gazon, moestuin, oprit. Jacobskruiskruid houdt van bermen, dijken en schrale grond en is veel minder een tuinprobleem. Klein kruiskruid is hardnekkig in de moestuin en bloeit vrijwel het hele jaar door. Melkdistel groeit graag op omgewerkte grond, dus je ziet hem vaak in groentetuinen en langs sloten. Akkerkool duikt op in bermen, paden en braakliggende stukken. Wouw is eerder een plant van bouwterreinen en kalkbodem.
Hoe verwijder je deze onkruiden?
Bij alle soorten geldt: hoe eerder, hoe makkelijker. Verwijder ze bij voorkeur voor de zaadzetting, anders verspreidt één plant zich razendsnel via de wind.
- Paardenbloem: steek de penwortel volledig uit de grond, minimaal 10 tot 15 cm diep. Een onkruidsteker of smalle schop werkt goed. Laat je een stukje zitten, dan groeit hij terug.
- Jacobskruiskruid: trek de hele plant inclusief wortel uit, draag handschoenen (giftig bij contact met ogen en mond in grote hoeveelheden). Gooi niet op de composthoop maar in de GFT-bak of apart af.
- Klein kruiskruid: wied met de hand of schoffel regelmatig, want de zaadjes kiemen al op heel jonge leeftijd. Mulchen van de bodem helpt goed.
- Melkdistel en akkerkool: ook hier geldt uitsteken voor zaadzetting. De wortel is minder diep dan bij paardenbloem, dus ze zijn makkelijker te verwijderen.
Zijn ze gevaarlijk of juist nuttig?
Jacobskruiskruid is giftig voor paarden, koeien en geiten, ook in gedroogde vorm (in hooi). Voor mensen en honden is de kans op vergiftiging bij normaal tuinieren klein, maar vermijd contact met de sap bij wondjes. De andere soorten in dit rijtje zijn niet gevaarlijk. Paardenbloem is zelfs eetbaar: jonge bladeren in de salade, bloemen in frisdrank of stroop. Melkdistel en akkerkool zijn ook eetbaar, al is de smaak bitter.
Voor bestuivers zoals bijen en vlinders zijn al deze planten waardevol. Als ze niet te hinderlijk zijn op een plek in de tuin, kan het lonen om ze te laten staan tot na de bloei en daarna pas te verwijderen.
Twijfel je nog welke soort het is? Maak een foto van de bloem, het blad en de stengel samen en gebruik een plant-herken-app zoals PlantNet. Dat geeft in de meeste gevallen binnen een paar seconden een betrouwbare naam, zodat je gericht kunt handelen.
