Onuitroeibaar onkruid bestaat echt: sommige planten komen steeds terug, hoe vaak je ze ook verwijdert. Dat komt doordat ze diepe wortels hebben, zich razendsnel verspreiden via zaden of uitlopers, of zelfs uit kleine wortelstukjes weer opnieuw groeien. Gelukkig zijn er aanpakken die wél werken, als je weet met welke soort je te maken hebt.
Waarom is onuitroeibaar onkruid zo hardnekkig?
De meeste onkruidsoorten die lastig te bestrijden zijn, hebben één ding gemeen: ze groeien sneller terug dan je ze weghaalt. Sommige soorten, zoals zevenblad, hebben een uitgebreid netwerk van ondergrondse wortelstokken. Als je de plant bovengronds verwijdert, blijft het wortelstelsel intact en schiet de plant gewoon opnieuw uit. Zelfs een klein stukje wortel van een paar centimeter is genoeg om een nieuwe plant te laten groeien.
Andere soorten, zoals akkerdistel of paardenbloem, hebben een lange penwortel die tot tientallen centimeters diep in de grond gaat. Trek je de plant er half uit, dan breekt de wortel af en groeit de rest gewoon door. Dit maakt echt hardnekkig onkruid zo frustrerend in de tuin.
De 5 meest hardnekkige soorten onuitroeibaar onkruid
Zevenblad (Aegopodium podagraria) is waarschijnlijk de beruchtste onkruidsoort in Nederlandse tuinen. De witte bloempjes zien er onschuldig uit, maar ondergronds verspreidt de plant zich met een dicht netwerk van witte wortelstokken. Omspiten maakt het vaak erger, omdat je de wortels versnippert en zo nog meer nieuwe planten maakt.
Akkerdistel (Cirsium arvense) heeft een penwortel die tot wel een meter diep kan gaan en ook horizontaal uitlopers maakt. De plant verspreidt zich bovendien met pluisjes die de wind meeneemt. Eén plant kan in één seizoen een flinke plek in beslag nemen.
Kweekgras (Elymus repens) is een grassoort met witte, puntige wortelstokken die zich door alles heen boren, zelfs door andere wortels. Het zaait ook nog eens uit. In een border of moestuin is kweekgras bijzonder lastig te verwijderen zonder andere planten te beschadigen.
Paardenbloem (Taraxacum officinale) heeft een stevige penwortel en verspreidt zich massaal via zijn bekende zaadpluizen. Breekt de wortel bij verwijdering, dan groeit de plant terug. Zeker in een gazon is de paardenbloem een echte doorzetter.
Hondsdraf (Glechoma hederacea) verspreidt zich via uitlopers over de grond en wortelt op elk knooppunt opnieuw in. Deze plant is bijzonder taai en kruipt makkelijk onder heggen en tussen vaste planten door.
Hoe pak je onuitroeibaar onkruid effectief aan?
De aanpak hangt af van de soort. Voor planten met diepe penwortels, zoals paardenbloem of akkerdistel, gebruik je een onkruidsteker of smal plantenschepje om de wortel zo diep mogelijk los te maken en in zijn geheel uit de grond te trekken. Dit werkt het best als de grond vochtig is, bijvoorbeeld na een regenbui.
Bij soorten met wortelstokken, zoals zevenblad en kweekgras, helpt periodiek verwijderen wel degelijk, maar je moet er geduld voor hebben. Verwijder het onkruid consequent zodra je het ziet, zodat de plant geen energie kan opbouwen. Na meerdere seizoenen neemt de druk duidelijk af. Omspiten is bij deze soorten juist af te raden.
Een dikke laag mulch (5 tot 10 centimeter boomschors of houtsnippers) op kale grond werkt goed als preventie. Licht is nodig voor kieming van de meeste onkruidzaden. Zonder licht kiemen ze niet of nauwelijks. Mulch houdt de bodem ook vochtig en ziet er bovendien netjes uit.
Voor verhardingen, zoals tussen tegels of op het terras, kun je een onkruidbrander gebruiken. Hiermee verhit je de plant zodat de cellen kapotgaan. Dit werkt goed voor eenjarige soorten, maar bij wortelstokplanten moet je het regelmatig herhalen.
Wanneer heeft chemische bestrijding zin?
Bij echt hardnekkig onkruid dat handmatig niet te beheersen valt, kiezen sommige tuiniers voor een herbicide op basis van glyfosaat. Dit middel wordt via de bladeren opgenomen en transporteert naar de wortels, wat het geschikt maakt voor wortelstokplanten. Let op: glyfosaat is niet selectief en doodt alle planten waar het op terechtkomt. Gebruik het alleen op droge, windstille dagen en nooit in de buurt van vijvers of watergangen. In veel gemeenten zijn er regels voor het gebruik op verharding buiten de tuin; controleer de lokale regelgeving.
Voor zevenblad geldt dat zelfs glyfosaat niet altijd in één behandeling voldoende is. Meerdere toepassingen gedurende het groeiseizoen zijn soms nodig om het wortelstelsel volledig uit te putten.
Voorkomen is makkelijker dan bestrijden
Houd je tuin zo dicht mogelijk beplant. Onkruid heeft open grond en licht nodig om te ontkiemen. Vaste planten die dicht op elkaar staan, laten weinig ruimte over voor ongewenste indringers. Controleer ook nieuwe planten, potgrond en compost: onkruidzaden en wortelstukjes verplaatsen zich makkelijk mee met aangeschafte planten of niet-doorgecomposteerd materiaal.
Onuitroeibaar onkruid volledig elimineren lukt zelden in één seizoen. Maar met de juiste aanpak per soort, consequent verwijderen en zo min mogelijk open grond, is zelfs de meest hardnekkige onkruidplant over tijd wel te beheersen.
