Kale plekken in je gazon ontstaan wanneer gras afsterft of niet (meer) groeit op een bepaalde plek. De oorzaak is bijna altijd te herleiden naar één van deze vier dingen: te veel belasting, droogte, ziektes of schaduw. Gelukkig zijn kale plekken goed te herstellen, zelfs als ze groot zijn.
Waarom ontstaan kale plekken in je gazon?
De meest voorkomende oorzaak is slijtage. Plekken waar je vaak loopt of speelt, verdichten de grond. Graswortels krijgen dan te weinig lucht en water, en het gras sterft langzaam af. Dit zie je vooral op vaste paden door de tuin, rondom een schommel of bij een doel in de tuin.
Een droge zomer is een andere veelvoorkomende boosdoener. Als gras te lang zonder water zit, gaat het in rust of sterft het helemaal af. Na een koude winter kan hetzelfde gebeuren: vorstschade laat kale of bruine plekken achter die in het voorjaar niet meer herstellen.
Soms zit de oorzaak onder de grond. Emelten (larven van de langpootmug) of engerlingen (larven van de meikever) vreten aan de graswortels van binnenuit. Het gras laat zich dan makkelijk optillen als een tapijt, omdat de wortels zijn doorgeknaagd. Ook schimmelziektes zoals roze sneeuwschimmel of meeldauw veroorzaken kale of verkleurde plekken.
Tot slot kunnen honden een gazon flink beschadigen. Hondenplassen bevatten veel stikstof, wat bij hoge concentratie gras verbrandt. Je herkent dit aan ronde, gele vlekken met soms een donkergroene rand.
Kale plekken in je gazon herstellen: een stappenplan
Herstel lukt het best in het voor- of najaar, wanneer de temperatuur tussen de 10 en 20 graden ligt en de grond vochtig is. Zomers ingezaaid gras droogt snel uit; in de winter kiemt het niet.
- Verwijder dood materiaal. Hark de kale plek grondig los. Verwijder dood gras, wortels en stenen. Dit zorgt dat nieuwe zaden goed contact maken met de bodem.
- Los de grond op. Prik met een vork of spade een paar centimeter diep in de grond om hem te luchten. Verdichte grond laat je zaaien pas goed ontkiemen.
- Verbeter de bodem indien nodig. Voeg een laagje turfmolm of compost toe (circa 1 tot 2 cm) als de grond erg hard of voedingsarm is. Werk dit licht door de toplaag.
- Zaai nieuw graszaad. Kies graszaad dat past bij de plek: schaduwgras voor donkere hoeken, gebruiksgras voor een speelgazon, fijn siergras voor een representatief gazon. Strooi het zaad gelijkmatig, zo’n 30 tot 50 gram per vierkante meter.
- Dek het zaad licht af. Hark het zaad zachtjes in of bedek het met een dun laagje grond (maximaal 0,5 cm). Vogels halen onbedekt zaad er snel uit.
- Houd het vochtig. Sproei de ingezaaide plek dagelijks licht nat totdat het gras ontkiemd is. Gebruik een fijne sproeistand zodat het zaad niet wegspoelt.
Graszaad kiemt doorgaans binnen 7 tot 21 dagen, afhankelijk van de temperatuur en het soort zaad. Loop er de eerste weken niet overheen.
Graszoden als sneller alternatief
Heb je haast, of is de kale plek groter dan een halve vierkante meter? Dan is graszoden leggen een snellere oplossing dan inzaaien. Graszoden zijn direct mooi en beloopbaar na ongeveer twee tot drie weken, wanneer de wortels zijn ingegroeid. Let op dat je de zoden aansluit op het bestaande gazon zonder kieren, anders droogt de rand uit.
Voorkomen van nieuwe kale plekken
Regelmatig beluchten (verticuteren of luchten met een gazonbeluchter) houdt de bodem los en voorkomt verdichting. Bewateren tijdens droogte, bij voorkeur ’s ochtends vroeg, voorkomt dat gras in een droogteperiode afsterft. Maai niet te laag: houd een maaihoogte van minimaal 4 cm aan, zodat gras voldoende reserves houdt en minder snel uitdroogt.
Bij herhaaldelijk terugkerende kale plekken op dezelfde plek is het slim de onderliggende oorzaak te verhelpen, zoals een verbeterde waterafvoer, een ander looproute of een beschermend gazonrooster op drukbelaste plekken. Alleen opnieuw inzaaien zonder de oorzaak aan te pakken, levert tijdelijk resultaat.
